ترجمه : بهترين مردم كسى است كه نفس خود را از شهوات حيوانى پاك دارد . شرح : يعنى هركس بيشتر با هواى نفس و شهوت‌هاى حيوانى مخالفت كند و از علم طبيعت و اشتياق به لذّات پنج حسّ ، « حسّ لامسه و ذائقه و شامّه و باصره و سامعه » بگذرد بهتر از ديگران است زيرا ملاك بهترى و افضليت اشخاص به تهذيب روح قدسى و به تقوى و علم و ايمانست كه فرمود عزّ من قائل : إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقاكُمْ « 1 » بهترين شما نزد خدا باتقواترين شما هستند پس بهتر از همه مردم كسى است كه نفس را از پليدى شهوات حيوانى پاك سازد و با علوّ همّت به جانب لذّات عقلى روى آرد . كلمهء 5 - قال أمير المؤمنين عليه السّلام : ألا و إنّ الجهاد ثمن الجنّة فمن جاهد نفسه ملكها و هى أكرم ثواب اللّه لمن عرفها « 2 » . ترجمه : مردم آگاه باشيد كه جهاد با نفس كافر ، ثمن و قيمت آن بهشت ابد است و هركس با نفس جهاد كرد مالك نفس خود شود و اين جهاد نفس نزد خدا گرامىتر از هرعمل نيكوست به شرط آن كه عالم باشد كه چگونه جهاد با نفس كند . شرح : يعنى هركس راه جهاد با نفس كه جهاد اكبر است از طريق عقل و دين بياموزد و نيكو با نفس به جنگ پردازد بر او فاتح شود و تمام خير و سعادت و فضل و رفعت در اين است كه انسان در اين جنگ فتح كند كه اين فتح مبين است و مبدأ

--> ( 1 ) . حجرات / 14 . ( 2 ) . غرر و درر آمدى ، ط نجف ، در الف استفتاح ، ص 83 ، س 2 ؛ و ط صيدا ، ص 60 ، س 8 صورت روايت در اين دو نسخه مطبوع و در نسخه مخطوط ياد شده در ديباچه چنانست كه حضرت استاد الهى رفع اللّه درجاته نقل فرموده است . و همچنين در شرح آقا جمال ، ط 1 ، ج 2 ، ص 340 ، س 1 ، ش 2784 ، و همين روايت در حرف جيم غرر و درر بدين صورت است : « جهاد النفس ثمن الجنّة فمن جاهدها ملكها و هى اكرم ثواب اللّه لمن عرفها » ( غرر و درر ، ط نجف ، ص 164 ، س 12 ؛ شرح آقا جمال ، ج 3 ، ص 366 ، ش 4763 ) . قوله : « و در كلمهء ديگر فرمود . . . » غرر و درر آمدى ، ط نجف ، ص 171 ، س 5 ؛ و ط صيدا ، ص 124 ، س 3 ؛ شرح آقا جمال ، ج 3 ، ص 420 ، ش 4950 . قوله : « و باز فرمايد . . . » غرر و درر آمدى ، ط نجف ، حرف الجيم ، ص 164 ، س 6 ؛ و شرح آقا جمال ، ج 3 ، س 364 ، ش 4755 ، « جهاد النّفس مهر الجنّة » .